Thi công cánh VinFast MPV7/Limo Green tối ưu cho âm thanh: Khi lỗ loa nguyên bản quá nhỏ để midbass làm việc đúng

https://youtu.be/d9Ejw1xEULQ?si=BteLeeqvue6c0X41

VinFast MPV7, hay Limo Green, là mẫu xe có khoang cabin rộng và phù hợp để xây dựng một hệ thống âm thanh nghe lâu dài. Nhưng khi bắt đầu tháo cánh cửa để thi công, chúng tôi gặp ngay một vấn đề không thể bỏ qua: lỗ thoát âm nguyên bản của cánh cửa khá nhỏ, đường thoát hơi phía trước loa bị hạn chế.

Với hệ thống loa zin, cấu trúc này có thể đáp ứng nhu cầu nghe cơ bản. Tuy nhiên, khi nâng cấp lên bộ loa 2-way phiên bản kỷ niệm 30 năm của Ground Zero, việc chỉ thay loa vào vị trí cũ là chưa đủ.

Một củ loa tốt cần được cấp công suất phù hợp, nhưng cũng cần một môi trường lắp đặt đúng. Nếu mặt trước màng loa bị che nhiều, lỗ thoát âm nhỏ hoặc dưỡng loa không khớp với ốp cửa, năng lượng âm thanh sẽ bị giữ lại phía trong. Kết quả thường là tiếng midbass bí, thiếu lực, dải trung thấp không thoát và khi mở lớn dễ xuất hiện cảm giác nén.

Vì vậy, với chiếc MPV7 này, phần khiến chúng tôi mất nhiều thời gian nhất không phải là bắt loa vào cửa. Khó nhất là làm lại toàn bộ khu vực đặt midbass trên tapi cửa, sao cho loa thoát âm tốt hơn nhưng tổng thể sau khi hoàn thiện vẫn gọn, chắc và hài hòa với nội thất nguyên bản.

Vì sao cánh cửa nguyên bản MPV7 chưa tối ưu cho loa nâng cấp?

Khi tháo tapi cánh cửa, chúng tôi kiểm tra cả mặt tôn, vị trí loa nguyên bản và đường âm đi từ màng loa ra bên ngoài. Vấn đề nằm ở chỗ kích thước lỗ thoát âm trên phần ốp cửa nhỏ hơn đáng kể so với diện tích làm việc của củ loa mới.

Loa vẫn có thể lắp vào bên trong, nhưng nếu giữ nguyên phần mặt ốp, âm thanh không thể thoát ra một cách tự nhiên. Một phần năng lượng từ màng loa sẽ đập vào mặt sau của tapi, sau đó phản xạ ngược vào lòng cửa.

Trong trải nghiệm thực tế, tình trạng này có thể gây ra một số vấn đề:

• Midbass nghe bí, thiếu độ mở.
• Tiếng trống có lực nhưng không thoát, dễ bị nặng.
• Dải low-mid bị dồn lại gần cánh cửa.
• Khi tăng âm lượng, tapi cửa dễ rung theo.
• Giọng hát thiếu nền vì vùng trung thấp chưa được tái tạo trọn vẹn.
• Người chỉnh DSP phải dùng EQ để sửa một vấn đề vốn bắt nguồn từ cơ khí.

Đây là điều chúng tôi luôn cố tránh. DSP có thể chỉnh tần số, thời gian và pha, nhưng DSP không thể biến một lỗ thoát âm nhỏ thành một lỗ thoát âm đúng.

Nếu phần cơ khí chưa tốt, tuner sẽ phải dùng nhiều thao tác để bù lại. Hệ thống có thể nghe khá hơn, nhưng vẫn khó đạt độ tự nhiên và độ thoải mái khi nghe lâu.

Bởi vậy, ngay từ đầu chúng tôi xác định chiếc MPV7 này phải được xử lý lại cánh cửa theo hướng: mở đúng đường thoát âm, gia cố vị trí loa và đưa mặt loa ra gần lưới bảo vệ hơn.

Quá trình làm dưỡng midbass cho MPV7 vất vả ở đâu?

Nói ngắn gọn thì đây không phải công việc chỉ cần cắt một vòng gỗ rồi bắt loa vào.

Phần tapi của MPV7 có nhiều đường cong, độ dày thay đổi và liên kết với cụm tay tỳ cửa. Khu vực đặt loa nằm ngay dưới phần tay vịn nên không gian rất chật. Nếu làm dưỡng quá lớn, hình dáng sẽ thô và vướng khoang để đồ. Nếu làm quá nhỏ, loa vẫn không có đủ khoảng thoát âm.

Chúng tôi phải tháo lắp nhiều lần để kiểm tra từng chi tiết:

• Khoảng hở từ củ loa đến kính và cơ cấu nâng kính.
• Độ sâu của loa sau khi có thêm dưỡng.
• Vị trí lưới loa so với màng loa.
• Góc đặt loa trên bề mặt tapi.
• Khoảng cách giữa dưỡng mới và tay tỳ cửa.
• Độ khít sau khi tạo hình và bọc hoàn thiện.
• Khả năng tháo lại khi cần bảo trì.

Phần mất thời gian nhất là tạo được một khối dưỡng có hình dáng liền với tapi nguyên bản. Chúng tôi không muốn sau khi hoàn thiện, khách hàng nhìn vào và thấy một chiếc loa bị “gắn thêm” lên cánh cửa. Phần dưỡng cần có lý do tồn tại về mặt âm học, nhưng cũng phải hòa vào thiết kế nội thất.

Trong quá trình làm, toàn bộ tapi được che chắn kỹ để tránh bụi, keo hoặc vật liệu tạo hình ảnh hưởng tới các khu vực xung quanh. Từng đường cắt đều phải tính trước, bởi sau khi đã can thiệp vào mặt tapi, gần như không còn cơ hội sửa sai theo cách đơn giản.

Có những công đoạn nhìn bên ngoài chỉ là một vòng dưỡng, nhưng thực tế chúng tôi phải căn đi căn lại nhiều lần. Chỉ cần lệch một chút, lưới loa có thể không đồng tâm, viền bọc không đều hoặc khi lắp lại sẽ xuất hiện khe hở.

Đây là phần việc khá vất vả, nhưng cũng là phần đáng làm nhất. Khi đường thoát âm được mở đúng và củ loa có nền lắp chắc, hệ thống sẽ dễ chỉnh hơn rất nhiều về sau.

Tối ưu cánh cửa cho bộ loa Ground Zero 2-way phiên bản kỷ niệm 30 năm

Bộ loa được sử dụng trên chiếc MPV7 này là cấu hình 2-way phiên bản kỷ niệm 30 năm của Ground Zero. Với cấu hình 2-way, loa midbass trên cánh cửa đảm nhiệm một vùng tần số rất rộng: từ phần bass trên, low-mid cho tới một phần dải trung.Điều này khiến việc lắp midbass trở nên đặc biệt quan trọng.

Nếu tweeter ảnh hưởng nhiều tới độ mở, chi tiết và không gian phía trên, thì midbass lại là nền móng của toàn bộ hệ thống. Nó quyết định tiếng trống có chắc không, giọng nam có đủ thân không, giọng nữ có bị mỏng không và hệ thống có cảm giác đầy đặn hay không. Với bộ loa Ground Zero này, chúng tôi tập trung xử lý bốn yếu tố chính.

Tạo mặt bắt loa đủ chắc

Củ loa cần được bắt lên một bề mặt ổn định. Nếu dưỡng yếu hoặc có độ rung, một phần chuyển động của màng loa sẽ bị biến thành rung cơ học trên cánh cửa.

Dưỡng loa được tạo hình theo đúng vị trí thực tế, đảm bảo đủ độ dày và độ chắc nhưng không làm loa nhô ra quá mức. Mặt tiếp xúc giữa loa, dưỡng và kết cấu cửa cần kín để hạn chế thất thoát áp suất âm.

Mở rộng đường thoát âm phía trước loa

Đây là điểm quan trọng nhất trên MPV7.

Phần lỗ zin ban đầu không đủ thoáng so với đường kính và hành trình làm việc của loa nâng cấp. Chúng tôi phải tạo lại cụm mặt loa để gần như toàn bộ vùng phát âm phía trước được hướng ra lưới bảo vệ.

Khi đường âm thông thoáng, loa không phải “đánh xuyên” qua một khe nhỏ. Dải midbass dễ thoát hơn, tiếng trống bớt bí và độ động tự nhiên hơn.

Đưa loa gần mặt lưới hơn

Nếu mặt loa nằm quá sâu phía trong, khoảng không giữa loa và tapi có thể trở thành một khoang nhỏ gây phản xạ. Việc đưa loa tiến gần lưới giúp rút ngắn đường đi của âm thanh và giảm phần năng lượng bị giữ lại trong tapi.

Tuy nhiên, không thể đưa loa ra quá sát. Vẫn phải chừa khoảng an toàn để màng loa và gân nhún hoạt động, đồng thời bảo vệ loa trước tác động từ bên ngoài.

Hoàn thiện hình dáng đồng bộ với nội thất

Sau khi xử lý cơ khí, phần dưỡng được tạo hình theo đường nét của tapi cửa. Màu sắc và bề mặt hoàn thiện được chọn theo hướng gần với nội thất zin, tránh cảm giác quá nổi hoặc phá vỡ bố cục tổng thể.

Lưới bảo vệ Ground Zero được đặt chính giữa, vừa bảo vệ củ loa vừa tạo điểm nhận diện vừa đủ. Nhìn tổng thể, khu vực loa mới lớn hơn nguyên bản nhưng vẫn giữ được sự cân đối với tay tỳ và hộc cửa.

Hiệu quả âm thanh sau khi cánh cửa được làm đúng

Sau khi hoàn thiện phần cánh và đưa hệ thống vào căn chỉnh, thay đổi dễ nhận thấy nhất không nằm ở việc âm thanh lớn hơn, mà ở cách dải midbass thoát ra.

Tiếng trống có thân rõ hơn, lực đánh đi ra cabin thay vì bị giữ lại trong tapi. Dải low-mid bớt cảm giác nặng tại vị trí cánh cửa và liên kết tốt hơn với phần vocal phía trên.

Với cấu hình 2-way, lợi ích này rất quan trọng. Khi midbass hoạt động đúng, tweeter không cần phải gánh quá thấp và hệ thống cũng không cần dùng EQ quá mạnh để tạo cảm giác dày.

Ở vị trí người lái, chúng tôi cảm nhận được một số thay đổi rõ:

• Tiếng trống gọn hơn nhưng không bị cứng.
• Giọng hát có nền và có thân hơn.
• Âm thanh bớt dính vào cánh cửa.
• Khi mở lớn, hệ thống thoáng và ít bị nén hơn.
• Dải midbass kết nối với subwoofer dễ hơn.
• Việc chỉnh crossover, delay và phase trở nên thuận lợi hơn.

Đây cũng là lý do chúng tôi luôn nói rằng lắp loa không chỉ là thay một củ loa khác vào vị trí cũ. Với những xe có cấu trúc cửa chưa phù hợp, phần cơ khí quyết định rất nhiều đến kết quả cuối cùng.

Một bộ loa tốt nhưng bị đặt sau một lỗ thoát âm nhỏ vẫn không thể phát huy đúng khả năng. Ngược lại, khi cánh cửa được xử lý đúng, hệ thống không cần cố gắng quá nhiều để tạo ra cảm giác tự nhiên.

Thi công cánh VinFast MPV7/Limo Green tại Đăng Vũ Car Audio

Với chiếc VinFast MPV7 này, phần thi công cánh cửa là một trong những hạng mục tốn nhiều thời gian và công sức nhất. Chúng tôi phải tháo lắp, căn chỉnh, tạo dưỡng và kiểm tra liên tục trước khi đi tới hình dáng cuối cùng.

Sự vất vả không nằm ở việc làm cho chiếc loa xuất hiện thật nổi bật trên cửa. Khó hơn là làm sao để loa có đủ khoảng thở, mặt bắt đủ chắc, tapi không rung, lưới bảo vệ nằm đúng vị trí và tổng thể sau cùng vẫn giống một chi tiết được thiết kế dành riêng cho chiếc xe.

Đó cũng là cách Đăng Vũ Car Audio tiếp cận một hệ thống âm thanh: không bắt đầu bằng việc thiết bị có thông số lớn đến đâu, mà bắt đầu từ câu hỏi thiết bị đó sẽ được đặt vào xe như thế nào để hoạt động đúng.

Với MPV7/Limo Green, cánh cửa nguyên bản có lỗ thoát âm nhỏ là một giới hạn thực tế. Muốn nâng cấp âm thanh nghiêm túc, giới hạn đó cần được giải quyết bằng thi công cơ khí, chứ không thể chỉ xử lý bằng phần mềm.

Khi phần cánh đã đúng, bộ loa Ground Zero 2-way phiên bản kỷ niệm 30 năm mới có được nền tảng cần thiết để phát huy. Sau đó, ampli, DSP và quá trình tuning mới tiếp tục hoàn thiện sân khấu, âm hình và màu sắc âm thanh theo gu nghe của chủ xe.